28 BAS na Oksywiu

Oksywie kryje jeszcze wiele tajemnic. Na obszarze pobliskiej jednostki wojskowej znajduje się wiele ciekawych obiektów. Część z nich jest obecnie ogólnodostępna. Północna część jednostki wydaje się być opuszczona. Niestety pozostałe obiekty znajdujące się w centralnej części jednostki są dla turystów trudno dostępne.

Opis ciekawych miejsc w tej okolicy rozpoczynam od obiektów, do których bez problemu można się dostać.

28 Bateria Artylerii Stałej

Decyzja w sprawie budowy 28 BAS (Baterii Artylerii Stałej) zapadła w marcu 1955r. W październiku 1955r. odbyły się pierwsze strzelania taktyczne do celu morskiego. Zadaniem tej baterii było:

• zatapianie kutrów torpedowych nieprzyjaciela operujących na Zatoce Puckiej oraz podejściach do portu w Gdyni i Helu.
• zwalczanie okrętów desantowych nieprzyjaciela przedzierających się w kierunku Gdyni
• wzmocnienie obrony przeciwlotniczej Helu oraz Kępy Oksywskiej

Etat tej jednostki od samego początku był mocno uszczuplony, obsługa składała się z szesnastu żołnierzy.

Bateria składała się z:

• 4 stanowisk ogniowych dział typu B - 34U kal. 100mm.
• Głównego Punktu Kierowania Ogniem
• centrali artyleryjskiej
• dwóch magazynów amunicyjnych
• schron dla obsługi dział

Miejsce lokalizacji zostało wybrane nie przypadkowo. Już przed wojną Polacy wybudowali w tym miejscu baterię "Cannet". Prawdopodobnie w czasie wojny również Niemcy wykorzystali to miejsce do budowy stanowiska dla dział p-lot.

Bateria ta została wybudowana w bardzo bliskiej odległości od klifu oksywskiego, dlatego Główny Punkt Kierowania Ogniem został połączony ze stanowiskiem dowodzenia. GPKO (Główny Punkt Kierowania Ogniem) posiadał nietypową konstrukcję, został zbudowany w postaci podziemnego bunkra z wystającą na powierzchni pancerną kopułą zawierającą w środku dalmierz DM 4. Obok GPKO zamontowano w betonowej wnęce dalocelownik. Bateria nie została wyposażona w ZPKO. Wszystkie działobitnie zostały połączone wąskim korytarzem którym można było również się dostać do magazynów amunicyjnych. Działobitnie wraz z korytarzami zostały wykonane w identycznym stylu co obiekty 27BAS na Helu.

Działobitnie posiadały własną instalację pneumatyczną. Wnęki w korytarzach okalających działobitnie były przeznaczone na amunicję. 28 BAS od początku lat sześćdziesiątych pełniła funkcje "defiladowe". Podczas wpływania na teren Zatoki Gdańskiej radzieckich okrętów, bateria "salutowała" oddając strzał w powietrze. Na znak przyjaźni radziecki okręt odpowiadał w podobny sposób.

W latach siedemdziesiątych działa zostały zdemontowane. Na działobitniach do dzisiejszych czasów zachowały się namalowane sylwetki okrętów państw wrogich wobec Układu Warszawskiego. Teoretycznie te sylwetki miały ułatwić załodze rozpoznanie okrętów wpływających do zatoki. W praktyce te malowidła były bezużyteczne, zostały one namalowane ze względu na panujący "konkurs piękności" na 28 BAS. Dowódca baterii co pewien czas dawał tygodniową przepustkę załodze najpiękniej wyglądającej działobitni.

Ze zwiedzaniem stanowisk działobitni nie powinno być żadnych problemów. Co prawda trzy działobitnie formalnie znajdują się na terenie jednostki, lecz w te rejony wartownicy już od dawna nie zaglądają. Wchodząc do korytarza od strony północnej można zwiedzić wszystkie stanowiska nie przechodząc przez płot jednostki.

Schron dla załogi BAS

Obiekt ten służył jako schron - sypialnia dla 25 osobowej załogi. Jego powierzchnia wynosi ok. 100m2. Posiadał 3 pokoje sypialne, kilka pomieszczeń sanitarnych, kotłownię węglową, kilka bojlerów oraz stację filtrów węglowych. Prawdopodobnie nie był wyposażony we własne źródło zasilania, energia była dostarczana z innego obiektu.

Stanowisko dalmierza

Stanowisko dalmierza znajdujące się na terenie oksywskiego cmentarza marynarki wojennej było integralną częścią 28 BAS. Obiekt ten posiadał własne źródło zasilania, stacje filtrów węglowych, pomieszczenia noclegowe i sanitarne. Prawdopodobnie załoga składała się z 10 osób.

Prawdopodobnie również w tym miejscu w czasie wojny Niemcy zbudowali własne stanowisko dalmierza, składające się tylko z dwóch małych pomieszczeń, po wojnie wykorzystywanych jako magazyn chemiczny.

Z trafieniem do opisanych powyżej obiektów nie powinno być żadnych problemów. Najłatwiej jest podjechać autobusami: 128, 150, 163, 197 do starego kościoła na Oksywiu (krzyżówka ulic Arciszewskich z Muchowskiego). Dalej należy iść na północ ul Muchowskiego do cmentarza marynarki wojennej. Na samym końcu cmentarza przy skarpie na lewo od krzyża w lasku znajduje się stanowisko dalmierza. Idąc ścieżką od krzyża wzdłuż skarpy na południe, można dojść do stanowisk dział. 70 m. na pd -zach. od drugiej działobitni tuż przy płocie znajduje się schron dla załogi BAS. (dokładna lokalizacja ukazana na mapce). Pierwsza działobitnia znajduje się jeszcze poza terenem wojskowym.

Niestety większa część atrakcji po 28 BAS znajduje się na terenie wojskowym, oficjalnie zapuszczanie się na teren jednostki jest nielegalne. Zwiedzanie tych obiektów odbywa się tylko na własną odpowiedzialność. Przebywanie na "górnym tarasie" gdzie znajdują się działobitnie jest jeszcze stosunkowo bezpieczne, problemy mogą się pojawić, gdy ktoś zejdzie na dno kotliny do jednej z betonowych dróg. W przypadku napotkania wartowników składających się z poborowych, jest duże prawdopodobieństwo, że uda wam się jeszcze z nimi dogadać. W przypadku natrafienia na zawodowych "trepów" mogą być większe problemy. Aby wyjść cało należy wykazać więcej inwencji. W najgorszym przypadku do domu wrócicie dopiero następnego dnia. Z własnego doświadczenia wiem, że uczucie bycia "na muszce" kałacha nie należy do najprzyjemniejszych. Dlatego w przypadku zwiedzania 28 BAS radzę zachować szczególną ostrożność i rozwagę.
 

dokładny opis na stronie Arka Woźniakowskiego www.bas.tpf.pl [Baterie/28BAS]